Posty

Lata 20. XVII wieku i koronne emisje półtoraków. Sen czy jawa? GDYBANIE

Obraz
Dziś trochę filozoficznie, ten tekst mniej wyściełany suchymi danymi bo po prostu ich brak, to bardziej szczątkowe informacje, które możemy próbować uzupełniać poprzez logikę. 
Ostatnio przekopując się przez literaturę natrafiłem na zeszyt 2. Wiadomości Numizmatycznych z roku 1981. Jak się okazało w całości poświęcony badaniom p. Andrzeja Mikołajczyka. Artykuł nosi bardzo ciekawy z punktu widzenia badacza tytuł, świadczący o fascynującym zagadnieniu, jakiego dotyka autor - "Rozmiary produkcji menniczej w Polsce za Stefana Batorego i Zygmunta III Wazy. Pytania bez odpowiedzi?". 
Pozwoliłem sobie na szybko przekartkować pracę. Na stronie 95. mój wzrok wychwycił sformułowanie „grzywien fajnu”. Szybko odszukałem na nowo ową stronnicę i przeczytałem jej zawartość - niezwykle szokującą (o czym na pewno przekonało się kilku moich przyjaciół, z którymi poruszyłem ten temat w konwersacji). Tekst odnośnie półtoraków. Od bardzo dawna myślałem nad tym jakiej skali musiała być produkcja te…

Multipla koronna wagi 3,5 talara z 1621 roku, najsłynniejszego stempla w historii numizmatyki polsko-litewskiej

Obraz
Na naszej Facebook’wej grupie poświęconej numizmatom państwa polsko-litewskiego i z nim związanym (SREBRNE I ZŁOTE MONETY RZECZPOSPOLITEJ OBOJGA NARODÓW), przekroczyliśmy barierę 400 członków! To wielce motywujące. Z tej okazji krótki wpis odnośnie kolejnej znaczącej pozycji z katalogu 16 jubileuszowej aukcji Poznańskiego Domu Aukcyjnego. Pisał już o nim p. Sergiusz Stube na fanpage'u firmy, moneta ta była też chyba natchnieniem dla kolegi Darka Marzęty we wpisie poświęconym studukatówce (KLIKNIJ TEN LINK NIE POŻAŁUJESZ). W zeszłym roku ukazała się monografia studukata autorstwa p. Dariusza Jaska ( "Studukatówka bydgoska 1621 Zygmunta III Wazy. Najbardziej spektakularna polska złota moneta"). Wpis tej pozycji rok temu poświęcił także Antykwariat Numizmatyczny p. Michała Niemczyka. Wspominałem też ten numizmat w kilku postach na blogu i na jego fanpage'u na FB. Krótko mówiąc sporo o niej było już powiedziane (jeśli kogoś pominąłem nie celowo !!!), mimo to stwierdziłe…

„Mnich w kapturze potyka się z królem w koronie! Patrzcie! O tam! W imię Ojca i Syna, i Ducha! O jakże się okrutnie zmagają… […]”

Obraz
Ten tytułowy cytat pochodzi z dzieła Henryka Sienkiewicza, wielkiego wieszcza., pt. ”Krzyżacy”. By obudzić w narodzie poczucie woli walki, rozgrzać serca ludzkie myślą o ojczyźnie, dać nadzieję zmiany na lepsze, Henryk Sienkiewicz w swoich książkach przypominał o chwale jaką niosły wieki minione. Tworzył w ich treści idealistyczne podteksty, które z pewnością do dziś wywołują niekiedy gęsią skórkę na czytelniku. Dobrym przykładem jest właśnie ów scena gdy w noc przed bitwą wojskom polsko-litewskim na niebie ukazuje się wizja króla walczącego z zakonnikiem, który zostaje zwyciężony. Przepowiednia finału dnia następnego. Jest to fantazja autora, którą można było odnieść do sytuacji narodu w okresie zaborów. Państwo po latach walk w końcu miażdży ucisk. 
Odnoszę się do tych wydarzeń nie bez powodu – dziś 15 lipca roku 2019, obchodzimy 609 rocznicę zwycięskiej, największej bitwy średniowiecznej Europy, rozegranej na polach Grunwaldu między państwem polsko-litewskim wspieranym prze…

450 rocznica Unii Lubelskiej / 450-osios Liublino Unijos metinės

Obraz
1 lipca roku pańskiego 1569, Zygmunt August z Bożej łaski Król Polski, Wielki Książę Litewski etc., etc. wraz z posłami i senatorami Królestwa Polski i Wielkiego Księstwa Litewskiego złożyli podpisy na akcie unii realnej, łączącej dwa państwa w jedno, będące federacją. W ten sposób powstała tkz. Rzeczpospolita Obojga Narodów. Miało to miejsce w kościele franciszkanów w Lublinie. /
 1569-aisiais Viešpaties metais, liepos 1 pirmą dieną, Zigmuntas Augustas – iš Dievo malonės – Lenkijos Karalius. Didysis Lenkijos Kunigaikštis, etc., etc., kartu su Lenkijos Karalystės ir Lietuvos Didžiosios Kunigaikštystės pasiuntiniais ir senatoriais, pasirašė Uniją, sujungiančią dvi valstybes į vieną – atsirado federacija.
 Pamiętać należy, iż o ile nowe państwo powstało w tym roku oficjalnie, to praktycznie na mapach Europy pojawiło się już w 1386 roku jako unia personalna. Przez ten czas Polska i Litwa silnie się związały i uzależniły od siebie w pewnych kwestiach. Ich granice podlegały też nieustannym…

Trojak ~anomalny~ Zygmunta III - historia moich gdybań / cz.1

Obraz
Jak? Jak można przeglądając zdjęcia złotych 10-cio talarówek Augusta III i porównując je z katalogami przejść płynnie do sprawy trojaka, o którym miałem pisać już w lipcu? Sam nie wiem... ale przynajmniej odświeżyłem sobie temat po kilku miesiącach no i teraz piszę :D Znów o trojaku.... ;X
A więc Był czerwcowy upalny dzień. Postanowiłem wybrać się do mojego przyjaciela handlarza. Miałem zamiar kupić co ciekawsze i pogadać sobie, od tak po prostu  - w końcu nic nie zastąpi prawdziwej rozmowy w świecie gdy już nawet list jest przeżytkiem a my wszyscy porozumiewamy się codziennie za pomocą mediów społecznościowych czy samej komórki. 
 Wybrałem kilka szelągów Jana Kazimierza i niezłego półgrosza koronnego Zygmunta Starego (bez daty). Na koniec chciałem przejrzeć trojaki . Zauważyłem dość przyjemną Wschowę 1599 i ciekawego krakowiaka .... właśnie. Moneta zwróciła moją uwagę gdyż była po prostu dziwna. Obok leżało kilka zwyczajnych krakowskich wyrobów. Mój obiekt zainteresowania pochodził z…

PAŹDZIERNIKOWE WSPOMNIENIE

Obraz
"239. Trojak. SIG-III-D-G-REX-POL-ET-DES-(ignatus)-SVE (ciae). Głowa w koronie z kryzą na dół opuszczoną. & M-D-LIT-RUS=PRUS-MAS-ETC. Pod koroną pięciopolowa tarcza z herbami krajowemi i snopkiem, po bokach liczba roku w taki jak tu sposób 1-5 I 8-8 rozłożona, u góry znak menniczy nakształt dwóch czwórek z przekreślonemi laskami, na dole głoski J-D. i Przegonia herb Podskarbiego Jana Dulskiego. (z m. z.) "
Tak tą wspaniałą monetę, którą widzimy na urokliwych zdjęciach „z ręki”, opisywał Ignacy Zagórski w dziele "Monety dawnej Polski [...]”. Sztuka z 7 aukcji GNDM .
W roku 1588 mennice rozpoczęły emisję monet i medali, młodziutkiego wówczas króla Zygmunta III Wazy. Pierwszymi z mennic koronnych, które poczęły przekuwać metal były mennice w Poznaniu i Olkuszu. Mennica poznańska otwarta z inicjatywy króla Stefana Batorego, niedługo mu służyła. Otwarto ją bowiem w roku jego śmierci. Mennicę olkuską natomiast Batory wyniósł do rangi głównej mennicy koronnej. Monety bit…

Trójorówka

Obraz
Mennica w Malborku za czasów Zygmunta III Wazy do końca XVI wieku prowadziła niezwykle intensywną produkcję szóstaków i trojaków. Mało znanym jest jednak ciekawy fakt. W 1593 roku gmach mennicy opuściła emisja monet o nominale 3 ore. Były to oczywiście monety szwedzkie, podporządkowane tamtejszemu systemowi monetarnemu. Jest to najprawdopodobniej emisja wstępna, o czym świadczy rzadkość tych monet. Według Pana Jana Dostycha znane są dwa egzemplarze (!) tej drobnej monety. Jak widzimy na zdjęciu awers prezentuje nieco zmienioną formę układu znanego nam z polskich trzygroszówek. Popiersie o odmiennych rysach i różnica w legendzie otoku, czytamySIGIS . D : G . SVE . GO . VAN . ET . PO . REX .(Zygmunt z Bożej łaski Szwecji, Gotów, Wandali i Polski król) Dla porównania na trojaku polskim SIGISM . III . D : G (Lewart) REX . POL . M . D . L .(Zygmunt III z Bożej łaski król Polski, Wielki Książę Litewski ) To tylko szczegół widoczny na pierwszy rzut oka. Mając jednak zdjęcia obu monet przed ocz…