Trójorówka

Mennica w Malborku za czasów Zygmunta III Wazy do końca XVI wieku prowadziła niezwykle intensywną produkcję szóstaków i trojaków. Mało znanym jest jednak ciekawy fakt.
W 1593 roku gmach mennicy opuściła emisja monet o nominale 3 ore. Były to oczywiście monety szwedzkie, podporządkowane tamtejszemu systemowi monetarnemu. Jest to najprawdopodobniej emisja wstępna, o czym świadczy rzadkość tych monet. Według Pana Jana Dostycha znane są dwa egzemplarze (!) tej drobnej monety.
Jak widzimy na zdjęciu awers prezentuje nieco zmienioną formę układu znanego nam z polskich trzygroszówek. Popiersie o odmiennych rysach i różnica w legendzie otoku, czytamy SIGIS . D : G . SVE . GO . VAN . ET . PO . REX . (Zygmunt z Bożej łaski Szwecji, Gotów, Wandali i Polski król)
Dla porównania na trojaku polskim
SIGISM . III . D : G (Lewart) REX . POL . M . D . L . (Zygmunt III z Bożej łaski król Polski, Wielki Książę Litewski )
To tylko szczegół widoczny na pierwszy rzut oka. Mając jednak zdjęcia obu monet przed oczami narzuca mi się ciekawa hipoteza.
Być może wprowadzając nominał 3 ore chciano ułatwić handel między Szwecją a Rzeczpospolitą. W końcu tkwiliśmy w wielkiej unii personalnej. Dwa pozornie różne monety a jednak tej samej wartości mogłyby korzystnie wpłynąć na gospodarkę obydwu państw.
Czyż wyobrażenie o wspólnym nominale państw unii nie jest gospodarczo genialnym rozwiązaniem? W tym przekonaniu tylko utwierdza świadomość, jak ważną rolę w naszym obrocie monetarnym pełniła trzygroszówka. Nie można tego nazwać raczej zaczątkiem unii monetarnej, jednak czymś w rodzaju uniwersalnej waluty - tak jak w przypadku trzykrucierzówek bitych w tym panowaniu na potrzeby handlu ze Śląskiem.
Kolejnym ważnym argumentem może być fakt, iż w 1596 roku (najprawdopodobniej w Sztokholmie) wybito monety rewalskie, wśród których znalazła się trzygroszówka bita na wzór standardowych emisji koronnych, litewskich i miejskich trojaków.
Temat bardzo ciekawy.
Pozdro
Remigiusz - Numizmat 21


Zdjęcie monety 3 ore z książki Pana Jana Dostycha "Szwedzkie monety Zygmunta III Wazy z lat 1593 – 1599"
Zdjęcie pięknego trojaka malborskiego z archiwum WCN

Wpis z fanpage'a bloga Monety Wazów na Facebooku 

Komentarze

Popularne posty z tego bloga

450 rocznica Unii Lubelskiej / 450-osios Liublino Unijos metinės

Trojak ~anomalny~ Zygmunta III - historia moich gdybań / cz.1

Multipla koronna wagi 3,5 talara z 1621 roku, najsłynniejszego stempla w historii numizmatyki polsko-litewskiej